Gecompliceerde rouw, spiritualiteit en levensbeschouwing. A call to the field.

engelrand

Die Religion des dritten Jahrtausends wird mystisch sein oder absterben – Dorothee Sölle.

 

Het artikel A call to the field van Therese Rando e.a. is uitgangspunt voor deze cursus. Hierin wordt een kritisch pleidooi gehouden voor een zinvolle, wetenschappelijk relationele benadering van gecompliceerde en traumatische rouw voorbij de DSM-5 diagnostiek.

In twee dagen wordt het processenmodel “Meer dan ikzelf” gepresenteerd om
zinvol en op individuele wijze te leren omgaan met verlies, rouw en spirituele
pijn. Dit hulpmiddel voor zelfzorg en spirituele diagnostiek is gebaseerd op
het zes pocessenmodel van Therese Rando (1993), het drie fasenmodel van
Dorothee Sölle (1973) en een hierop aansluitend  “diepte” model  van
Katrien Cornette (2001).

Het doel dat ik gaandeweg en tastenderwijs zou willen bereiken,
is dat ik eindigheid en eeuwig leven op één lijn zou kunnen brengen –
Dorothee Sölle.

Is er een saamhorigheidsgevoel van de doden en de levenden? En zijn wij dat wellicht kwijtgeraakt? – Dorothee Sölle.

De acceptatie van de dood is geen verloochening van zijn pijn, van zijn onverdraaglijkheid, maar het is een poging om hem te integreren in het ritme van het geschapen leven –  Dorothee Sölle.

Waarom deze cursus?
Buiten Nederland wordt al enige jaren een levendige discussie gevoerd rond de definitie van gecompliceerde rouw. Hoewel de meeste onderzoekers niet twijfelen aan het bestaan van gecompliceerde rouw bestaat er geen enkele overeenstemming over de definitie. Deze onduidelijkheid heeft gevolgen voor een zinvolle, wetenschappelijke discussie, het diagnosticeren van gecompliceerde rouw en de communicatie over vragen zoals:

    • hoe lang duurt een rouwproces?
    • wat is het verschil tussen “normale” en gecompliceerde rouw?
    • hoe te leren omgaan met verlies en rouw in de dagelijkse leefwereld van mensen?
    • hoe kan het leren omgaan met verlies zinvol worden begeleid?

Werkwijze
Van de deelnemers wordt verwacht de opgegeven literatuur voorafgaande aan een cursusdag te lezen om vaardigheden rond spiritualiteit en gecompliceerde rouw zelf te leren beleven en vervolgens optimaal te kunnen delen.

Leidraad
Het boek Treatment of Complicated Mourning van Therese Rando (besteladres: www.eurospanbookstore.com/researchpress.

Voor wie?
Geestelijk Verzorgers in het werkveld of in opleiding, huisartsen, praktijkondersteuners, (wijk)verpleegkundigen, psychologen, maatschappelijk werkers en andere belangstellende zorgverleners.

Aanmelden
Belangstellenden voor deelname aan de cursus kunnen zich aanmelden via de website.

Kennis maken
Voorafgaande aan de cursus vindt een intake gesprek plaats voor het inventariseren van wederzijdse verwachtingen.

Locatie
Zorgcentrum Hedera, Wibergstraat 18, Zwolle

Kosten
€200,- inclusief eenvoudige lunch (excl. BTW).

Accreditatie
Deze vierdaagse cursus werd voor 2018 en 2019 door de SKGV geaccrediteerd voor 8 punten: 5 punten Vakbekwaamheid en
3 punten Spiritualiteit en bevoegdheid.
De cursus zal in 2020 opnieuw, maar dan als tweedaagse cursus worden aangeboden.

Door wie?
Deze cursus is ontwikkeld door drs. Nieske Willems. Zij is opgeleid als Geestelijk Verzorger (2014), Religiewetenschapper (2012), Pastoraal werker (2001) en bevoegd leerkracht basisonderwijs (1983). Met een combinatie van deze elkaar aanvullende opleidingen organiseert zij vanaf 2003 diverse individuele en groepsactiviteiten rondom levensbegeleiding, verlies en rouw.

Psychoanalyse en rouw
Zowel Therese Rando als Dorothee Solle nemen de “diepe” psychoanalyse tot uitgangspunt.

De veronderstelling van Karl Rahner dat het christendom van het derde millennium alleen nog maar òf mystiek òf niet-existent zal zijn, is evenwel tegelijk een eco-theologische visie – Dorothee Sölle.

Dorothee Sölle schrijft in Mystiek en verzet:

Van beslissend belang is de relatie tot de oergrond van het al. (…) iets dat ons met anderen rondom ons, voor ons en na ons verbindt.

Voor haar wordt dit onder meer verbeeld in een Engels kerklied van 1878: “Breathe om me. Breathe of God”:

Literatuurlijst

Boeken
Rando, T.A. (1993). Treatment of Complicated Mourning. Illinois: Research Press. Opgegeven delen.
Uit: Sölle, D (1973). Lijden. Baarn: Ten Have. H. III. Lijden en taal.
Uit: Stroebe, M; Schut, H; Bout, van der, J. (2013). Complicated Grief: Scientific Foundations for Health Care Professionals. Scientific Foundations for Health Care Professionals. Lezen: On achieving clarity regarding complicated grief: lessons for clinical practice, Therese A. Rando, 40–54.

Artikelen
Boelen, P.; Prigerson, H.G. (2007). The influence of sympstoms of prolonged grief disorder, depression, and anxiety on quality of life among bereaved adults. In: European Archives of Psychiatry and Clinical Neuroscience, 257, 444-452.
Boelen, P. (2016). Complexe rouw begrijpen en behandelen (en andere vraagstukken voor de psychotraumatologie). Oratie op 13 april 2016.
Chen, D.-T. en Hung, D. (2008). Learning within the worlds of reinfications, selves, and phenomena: expanding on the thinking of Vygotsky and Popper. In: Learning Inquire, 2: 73-94.
Cornette, K. (2001). Zorg voor spirituele pijn. In: Tijdschrift voor Geneeskunde, 57, nr. 14-15, 1022-1028.
Freud, S. (1917). Mourning and Melancholia. In: The Standard Edition of the Complete Psychological Works of Sigmund Freud, Volume XIV (1914-1916). 237-258.
Handelman, S. (2006). Interpretation as devotion: Freud’s relation to rabbinic hermeneutic. In: The Psychoanalytic Review. Proquest Information and Learning Company. Vol. 68, No. 2.
Lomas, T. (2015). Self-transcendence through shared suffering: an intersubjective theory of compassion. In: The Journal of Transpersonal Psychology, Vol. 47, No. 2.
Rando, T. A. et al.(2012). A call to the field: Complicated grief in the DSM-5. In: Omega: Journal of Death & Dying, 65 (4), 251-255.
Rando, T. A. (2014). What therapists need to know about traumatic bereavement: What it is and how to approach it.
Schaal, S. et al. (2012). Associations between prologed grief disorder, depression, posttraumatic stress disorder, and anxiety in Rwandan genocide survivors. In: Death Studies, 36:97-117.
Schilderman, J.B.A.M (2009). Geloven in de GGZ. Tijdschrift Geestelijke Verzorging. 12(52), p. 23-32.
Stroebe, M.; Schut, H et al. (2006). The prediction of bereavement outcome: Development of an integrative risk factor framework. In: Social Science & Medicine 63 (2006) 2440–2451.
Stroebe, M.; Schut, H. (2010). The dual process model of coping with bereavement: A decade on. In: Omega, Vol. Vol. 61(4) 273-289.
Detecteren behoefte psychosociale zorg. Landelijke richtlijn, Versie: 2.0. Laatst gewijzigd : 01-05-2017.   www.oncoline.nl/richtlijn/doc/download.php?id=1019&bijlage=1