Morele vorming

Kent u de pedagoog Friedrich Fröbel en zijn spirituele methodiek?

Wilt u op een eigenwijze, zinvolle en expressieve manier leren communiceren over alledaagse gebeurtenissen, morele dilemma’s of opvoeden met behulp van een positief wereldbeeld?

Wist u dat het beeld van schering, inslag en eenheid hiervoor mogelijkheden biedt?

Bij Zorgcentrum Hedera Zwolle is Fröbel’s expressieve morele levensfilosofie uitgangspunt.

 

Als oud-kleuterleidster, pastoraal werker en algemeen geestelijk verzorger startte ik enige tijd geleden met een kleine overzichtstentoonstelling over de betekenis van het “gaven” materiaal van de pedagoog Friedrich Fröbel (1782- 1852) bij Hedera.

Al het ontwikkelingsmateriaal maken onderdeel uit van de grondgedachte waarop Fröbel zijn opvoedingsidealen baseerde:

In één grote wereld hoort er ruimte te zijn voor alle mensen om te leren samen werken en nadenken over de grote vragen van het leven.

De waarde van zijn gedachtegoed was erop gericht spelmateriaal aan te reiken waardoor iedereen in een eigen tijd en tempo naast rationele kennis een spirituele creatieve levenshouding kon leren ontwikkelen. En dat mensen op een eigen manier ervaringen konden leren interpreteren en vormgeven.

Met bijvoorbeeld de zes gebreide ballen in de kleuren van de regenboog (1e gave) of de houten bol, cilinder en kubus als wiskundige grondvormen van de kosmos (2e gave) reikte hij materiaal aan om te ontdekken dat alles in de kosmos en ieder mens onderdeel is van een wereldwijd transcenderend scheppend proces. Om dat te leren ontdekken ontwikkelde hij zelf zijn materiaal.

In de roerige tijden na de Franse revolutie en de oorlogen die volgden zag Fröbel het als belangrijke taak dat kinderen uit alle lagen van de bevolking naar school konden gaan om zowel rationele als symbolische kennis op te doen. Om te leren dat het goede leven een gave is aan alle mensen wereldwijd en als innerlijke bron in de binnenwereld van mensen én in de buitenwereld aanwezig is.

In Nederland werd het materiaal van Fröbel veelal klassikaal gebruikt waardoor er weinig van zijn oorspronkelijke doelstelling terecht kon komen. In het buitenland is al enige jaren volop belangstelling voor het werk en de eigenlijke grondgedachten van Fröbel en hoe hij daarmee 200 jaar geleden in 1817 in Duitsland begon in zijn eerste “Kindergarten”.

De waarde voor onze tijd is dat zijn filosofische denkbeelden en materiaal zowel in het onderwijs als in de geestelijke verzorging kan worden ingezet als expressie materiaal. Hiermee kunnen zowel kinderen als volwassenen leren op een eigen manier een zorgzame samenleving vorm te geven door met behulp van symbolische taal te leren communiceren over morele dilemma’s.
En vooral dat mensen juist door hun verschillende denkbeelden hieraan een eigen waardevolle bijdrage kunnen leveren.