Morele vorming – meer dan ikzelf …

 

Het doel dat ik gaandeweg en tastenderwijs zou willen bereiken, is dat ik eindigheid en eeuwig leven in het denken op één lijn zou kunnen brengen. Dit kan slechts leiden tot een humanitaire religiestijlDorothee Sölle.

 

Friedrich Fröbel (1782 – 1852).

Kent u Fröbel’s relationele educatie methode?

Wilt u op een eigenwijze, zinvolle en expressieve manier leren communiceren over alledaagse gebeurtenissen, over “als ’t kwaad goede mensen treft”, over leren omgaan met verlies en opvoeding met behulp van een positief wereldbeeld?

Wist u dat bijvoorbeeld het beeld van schering, inslag en eenheid door Fröbel werd gebruikt als symbolisch educatie materiaal over het leven in de schepping?

Bij Zorgcentrum Hedera Zwolle is Fröbel’s levensfilosofie uitgangspunt.

Als oud-kleuterleidster (1975), pastoraal werker (2001) en geestelijk zorgverlener (2014) startte ik enige tijd geleden met een kleine overzichtstentoonstelling over de betekenis van het “gaven” materiaal van de pedagoog Friedrich Fröbel (1782- 1852) bij Hedera.

Al zijn “gaven” en ontwikkelingsmateriaal maken onderdeel uit van het opvoedingsideaal:

De kunst van samen leven en eigen verantwoordelijkheid leren oefenen (…) leren filosoferen over kleine en grote levensvragen (…) over morele dilemma’s en verantwoordelijk handelen.

 

Morele vorming.

De waarde van Fröbel’s kosmologische gedachtegoed was gericht op
zijn boek “Menscherziehung”. Vanuit deze filosofische methodiek ontwikkelde hij een ruim aanbod aan “natuurlijk” relationeel expressiemateriaal waarmee zowel volwassenen als kinderen zich konden leren ver-wonder-en over het leven in de schepping.

Bijvoorbeeld de zes gebreide ballen in de kleuren van de regenboog (1e gave) of de houten bol, cilinder en kubus als wiskundige grondvormen van de kosmos (2e gave) waren bedoeld om verhalen te leren delen over de schepping als een natuurlijk kosmisch transcenderend proces en hoe mensen daarin een eigen rol kunnen spelen.

In de roerige tijden na de Franse revolutie en de oorlogen die volgden zag Fröbel het als belangrijke taak dat kinderen uit alle lagen van de bevolking naar school konden gaan om zowel rationele als symbolische kennis op te doen. Om te leren dat het goede leven een gave is aan alle mensen wereldwijd.

In Nederland werd het materiaal van Fröbel veelal klassikaal gebruikt waardoor er weinig van zijn oorspronkelijke doelstelling terecht kon komen. In het buitenland is al enige jaren volop belangstelling voor het werk en de eigenlijke grondgedachten van Fröbel en hoe hij daarmee 200 jaar geleden in 1817 in Duitsland begon in zijn eerste “Kindergarten”.

De waarde voor onze tijd is dat Fröbel’s filosofische denkbeelden en materiaal, zowel in het onderwijs als in de zorgverlening kan worden ingezet als inspiratiebron een zorgzame samenleving vorm te leren geven met behulp van zowel rationele taal als “droom”taal, beelden en rituelen.