Wat universiteiten kunnen leren van Friedrich Fröbel (1782-1852)

Spelenderwijs leren leven met verlies   

Come, let us live with our children –Friedrich Fröbel.

 Er is een groeiende behoefte aan niet-confessionele benaderingen van religie in ons land – Christa Dommel.

Leer ze te verlangen naar de eindeloze uitgestrektheid van de zee – Antoine de Saint Exupéry – Christa Dommel.

Leer ze rituelen van zoeken naar visioenen – Dorothee Sölle.

Deze religieuze elementen zijn misschien nergens zo duidelijk waar te nemen als bij de oost-joodse beweging van het chassidisme, die men als een unieke niet-elitaire “mystiek van de massa’s” kan beschouwen, schrijft Dorothee Sölle in Mystiek en Verzet.  Ze vervolgt met een citaat van Martin Buber: “In dit levende wij zijn ook de doden inbegrepen, die eens aan het gesprek deelnamen en nu met hetgeen door hen werd overgeleverd daaraan blijven deelnemen”.

Doel van de cursus:   

  • zinvolle nazorg kunnen bieden aan kinderen bij gecompliceerde rouw;
  • dialectische processen in het leven en de wereld om ons heen zinvol leren beleven;
  • onszelf leren waarnemen door de ogen van een kind:

seeing ourselves with the eyes of a child, hearing ourselves with the ears of a child,
judging ourselves with the keen intuition of a child – 
Friedrich Fröbel in The Education of Man (1908).

Deelnemers kunnen na de bijeenkomsten:

  • de rol van aandachtige therapeutae inzetten als instrument.
  • gecompliceerde rouw begeleiden met behulp van Fröbel’s speelse, relationeel, hermeneutische methode.
  • rituelen en creatieve werkvormen inzetten bij ervaringen van verlies en rouw.
  • relationele van rationele rouwconcepten onderscheiden.
  • ontwikkelingen binnen de rouwwetenschappen kritisch volgen.
  • communiceren over individuele verlieservaringen voorbij cultureel en religieuze grenzen vanuit een humanitaire invalshoek.

Gecompliceerde rouw?   

Zonder het neuroplastische brein met het badwater te willen weggooien – we kunnen als sociale subjecten samen vaak een stuk plastischer zijn dan ieder in ons neoliberale neurale eentje –
Malou van Hintum in De Groene Amsterdammer.

Werkwijze

Naast diverse artikelen wordt als leidraad voor deze cursus het boek Early Childhood Practice Froebel today van Tina Bruce (2012) gebruikt.

Van de deelnemers wordt verwacht de opgegeven literatuur voorafgaande aan de cursusdag te lezen.

Voor wie?

Voor geestelijk verzorgers en pastores in het werkveld of in opleiding en andere belangstellende zorgverleners.

Locatie

Zorgcentrum Hedera, Wibergstraat 18, Zwolle.

Aanmelden

Telefonisch of via de website.

Kennismaking

Voorafgaande aan de cursus is er een intake- gesprek voor het inventariseren van motivatie en wederzijdse verwachtingen.

Kosten

€ 200,00 (inclusief een eenvoudige lunch).

Wanneer?

maandag 27 mei en 17 juni 2019
maandag 2 september en 23 september 2019.

Certificaat

Na afloop van de cursus wordt een certificaat als bewijs van deelname uitgereikt na

  • de bestudering van de opgegeven literatuur,
  • actieve deelname aan de beide dagen.

Accreditatie

Deze cursus is geaccrediteerd door de SKGV (Stichting Kwaliteitsregister Geestelijk Verzorgers): 6 punten voor vakbekwaamheid.

De geestelijk verzorger als therapeutae   

Aansluitend op de psychoanalyse van Sigmund Freud heeft de Engelse psychiater Ronald David Laing het relationele begrip therapeutae opnieuw leven ingeblazen:

To me therapy still means that a dedication to skilful attentiveness to others.

Hij schrijft hierover: Ik zou graag willen proberen deze titel te versterken.  Laing maakt hiervoor onderscheid tussen therapie en techniek zoals bijvoorbeeld de traditionele psychoanalyse. Verder verwijst hij naar de etymologie van het woord therapie: Therapeutae in het oude Egypte. Deze dienaren van het goddelijke leidden daar een sober, goed georganiseerd leven met als speerpunten: aandachtig leven en relationele zorg.

In zijn werk heeft Laing dit concept onder meer geconcretiseerd met behulp van het sjamanistische beeld van de heenreis en Martin Buber’s relationele ik – jij concept.

Voor Laing gaat het bij therapeutae om het aanleren van plezier. Om te leren samen spelen op basis van de principes aandacht en gelijkwaardigheid. Een manier van leven dat mensen gevoelig kan maken voor 1) spirituele onbewuste individuele processen en 2) wetmatige processen door de hele schepping heen.

Programma

Dag 1   Zelfzorg en omgaan met verlies.

Morgen: Psychoanalyse en therapie.

10:30- 11:30     Gecompliceerde rouw en eenheidsfilosofie.

11:30-13:00      Gezondheidszorg en ubuntu filosofie.

Middag: Humanitaire levensstijl en rouwdiagnostiek. 

14:00- 15:30     Symbolisch bewustzijn en schema’s.

15:30- 17:00    Religiewetenschappen en breed interventie aanbod.

Dag 2   Kinderspel en rouw.     

Morgen: Spelen met beelden. 

10:00- 11:30      Fröbelmethodiek:  Kommt lasst uns unsern Kindern leben!

11:30-13:00      Rituelen van verbondenheid.

Middag: Relationele hermeneutiek     

14:00-15:30     Creatieve werkvormen.

15:30 -17:00     Wat er bleef liggen …

* leren omgaan met verlies;

* zelfzorg en nazorg.

Door wie?

De cursus is ontwikkeld door drs. Nieske Willems. Zij is opgeleid als Geestelijk Verzorger (2014), Religiewetenschapper (2012), Pastoraal werker (2001) en bevoegd leerkracht basisonderwijs (1983). Met een combinatie van deze elkaar aanvullende opleidingen organiseert zij vanaf 2003 diverse individuele en groepsactiviteiten rondom levensbegeleiding, rouw en zinvol leren omgaan met verlies.

Literatuurlijst

Verplichte boeken

Verplichte artikelen

Aanbevolen boeken